Тіл дамыту жұмыстарын жүргізу ерекшеліктері

       Құрметті ата-аналар!

Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамыту — олардың ақыл-ойы, шығармашылығы мен әлеуметтік дағдыларының дамуына негіз болатын маңызды процесс. Әрбір ата-ана өз баласының тілдік дамуында үлкен рөл атқарады. Төменде мектеп жасына дейінгі балалармен тіл дамыту жұмыстарын жүргізу үшін ата-аналарға арналған бірнеше пайдалы ұсыныстарды ұсынамыз:

1. Көп сөйлесіңіз

Балалар сөйлегенде оларды мұқият тыңдап, сұрақтар қойыңыз. Баламен үнемі сөйлесу арқылы оның сөйлеу дағдыларын жетілдіре аласыз. Әрбір сұрағына толық жауап беріп, оның айтқандарына мән беріңіз. Бұл баланың тілін дамытуға және өз ойларын жеткізе білуге көмектеседі.

2. Кітап оқу

Кітаптар — баланың сөздік қорын байытудың ең жақсы тәсілі. Күнделікті кітап оқу балаға жаңа сөздер үйретіп, оның сөйлеуін байытады. Кітап оқу кезінде оқыған материал бойынша баламен әңгіме жүргізіп, сұрақтар қойыңыз.

3. Қарапайым өлеңдер мен жұмбақтар оқыңыз

Балалар өлеңдерді, жұмбақтарды жақсы көреді. Өлеңдер мен жұмбақтар олардың тілін дамытып, сөздерді дұрыс айтуға көмектеседі. Сонымен қатар, баланың ойлау қабілетін арттырып, тілдік ойын қалыптастырады.

4. Рольдік ойындар ұйымдастырыңыз

Баламен түрлі рөлдік ойындар ойнаңыз. Мысалы, «дүкен», «мектеп», «дәрігер» сияқты ойындарда бала әртүрлі кейіпкерлердің рөлін орындап, өз ойын жеткізуге үйренеді. Мұндай ойындар баланың шығармашылық қабілетін дамытып, тілдік дағдыларын жетілдіреді.

5. Суреттермен жұмыс

Баланың тілін дамыту үшін сурет салу немесе сурет бойынша әңгіме құрастыру өте пайдалы. Суретке қарап, бала не көріп тұрғанын айтып, әңгіме құрастырады. Бұл оның сөздік қорын байытады және тілдік дағдыларын нығайтады.

6. Тілдік қорды байыту

Баланың қоршаған ортасы мен айналасында көріп жүрген заттардың атауларын жиі қайталаңыз. Бұл баланың сөздік қорын байытады. Мысалы, үйде жүргенде үй жабдықтарының, табиғат көріністерінің атауларын айтып жүріңіз.

7. Тыңдауды үйретіңіз

Баланың сөздерін дұрыс түсініп, оған мән беріңіз. Оған сұрақтар қойып, оның ойларын дамытыңыз. Баланың сөйлеу қабілетінің дамуы тек оның айтқанын тыңдаумен ғана емес, сол айтылғанға жауап беріп, кері байланыс жасаумен де байланысты.

8. Сөздік ойындар

Баламен түрлі сөздік ойындар ойнаңыз. Мысалы, «Сөздер қазынасы», «Не таптың?» сияқты ойындар балаға қызықты бола отырып, оның сөздік қорын дамытады.

9. Эмоционалдық қолдау

Баланы мақтап, оның тілдік жетістіктерін бағалаңыз. Егер бала дұрыс сөйлемесе де, оны сынамай, көтермелеу керек. Бұл оның сөйлеуге деген қызығушылығын арттырады.

10. Қарапайым тілде сөйлесіңіз

Балаға тым күрделі сөздер мен сөйлемдерді айтудың қажеті жоқ. Бала алдымен қарапайым сөздер мен қысқа сөйлемдер арқылы өз ойын жеткізуге үйренуі керек. Қолайлы тілде сөйлескен сайын бала тез дамиды.

Қорытынды

Бала тілін дамыту — ата-ананың басты міндеттерінің бірі. Үйде күнделікті тіл дамыту жұмыстарын ұйымдастыру арқылы ата-ана баланың тілдік дағдыларын тиімді түрде дамыта алады. Ең бастысы — балаға көп уақыт бөлу, оған көңіл бөліп, өзара қарым-қатынасты нығайту. Жүйелі әрі сүйіспеншілікпен жасалған жұмыс балалардың тілін дамытуда үлкен нәтижелер береді.

Рахмет!

МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ БАЛАЛАРҒА АРНАЛҒАН МАЙТАБАННЫҢ АЛДЫН АЛУ ЖАТТЫҒУЛАРЫ

Табанның дамуы жылдам жүреді. Баланың жынысы мен жас ерекшелігіне байланысты табанның дұрыс сәйкестігін тексеруге болады. Баланың сәл ауырлықтың әсерінен және жүргеннен кейін ауырсынуларына, айтқан шағымындарына үлкендер назар аударып, сақтанғаны жөн. 

Майтабан бол мауы үшін берілген жаттығуларды, отырып та, тұрып та орындауға болады: 

1. Табанды сылау. Орындықта отырып, аяқты соза мыз, оң аяқтың табанын сол аяқтың үштен бір бөлігіне қойып, белсенді уқалаймыз. Кезекпен аяқты ауысты рып, уқалаймыз.
2.  «Балерина». Орындықта отырып, аяқтың сау сақтарымен еденге тірелу. Кіші адым жасап, балерина сияқты билеу. Тізені ішке бүкпеу.
3.  Аяқтың ұшы мен өкшені кезекпен көтеру.
4.  Аяқтың ұшы мен өкшені жаю.
5.  Жағажайда. Балалар жағажайда аяқтарының сау сақтарымен құмды ұстағандай көрсетеді. 
6. Дөңгелекті сал. Балалар дөңгелек қозғалысты бір жақтан екінші жаққа аяқтың үлкен саусағымен орын дайды. 
7. Құтан. Тұрып яқтың ұшымен жүру, арқаны түзу ұстау. 
8. Тышқандар: Мысық естімесін деп тышқан аяқ ұшымен жүреді. 
9. Піл: Тұрып, өкшемен жүру. Аяқтың ұшы ішке бұрулы. Денені түзу ұстаған жөн, демді іште ұстамай, дем алу.
10.   Мысық: Мысық ұрланып кіреді. Аяқ ұшымен жүру. Мысық жүгіреді. Аяқ ұшымен жүгіру. Мысық секіріп, көбелекті ұстайды. Жәй секіру, түгел табанмен жерге түсу. 
11.  Қонжық. Тұрып, табанның сыртымен жүру, сосын ішімен. Қолымыз белімізде. 
12. Мәз аяқтар. Отырып орындау. Аяқты екінші аяқтың табанына қою, ұшына қою, орындықтың астына алу. Екінші аяқпен де солай жасау, 4 рет қайталау.
13. Серіппелер. Аяғымызды серіппеге қойдық деп елестетеміз. Бұл серіппелер еденнен секіріп, аяғы мыздың ұшын лақтырғаны сонша, табанымыз еден нен алшақтап, жоғарыға көтеріледі, ал өкше еденде қалады. Тағы да табанымызды еденге итеріп, ұстап тұрамыз.
14.  Қаттырақ! Күштірек! Қалай ауыр! Аяғымыз қысыңқы. Серіппені басуды доғарамыз. Аяғымызды босаңсытамыз. (қозғалыстарды көрсету )

 Не деген қызықты серіппе. Аяқ киіміме ілікті? Осы кезде балалар аяқтарының ұштарын көтереді, ал өкшелері еденде қалады.

                                                                        _{КМҚК "№194 бөбекжай-балабақша"}

                                                                         _{музыка жетекшісі Тастан Асылбек}

      Балабақшада балаға музыканы тыңдауға үйрету — бұл оның мәдени және шығармашылық дамуы үшін өте маңызды қадам. Міне, бірнеше кеңес:

1. Музыка түрлерін таныстыру. Балаға әртүрлі музыкалық жанрларды ұсыныңыз: классика, халық әндері, балалақ әндер, заманауи музыка. Әр жанрдың өз ерекшеліктерін түсінуге көмектеседі.

2. Музыкалық ойындар мен жаттығулар. Музыкамен байланысты қызықты ойындар мен жаттығулар ұйымдастырыңыз. Мысалы, ырғаққа сай билеу, қолмен ұру немесе қимылмен көрсету.

3. Қарапайым құралдармен таныстыру. Балаға қарапайым музыкалық аспаптармен (мысалы, барабан, ксилофон, барабан) таныс болуға мүмкіндік беріңіз. Бұл оларды музыкаға жақындатуға көмектеседі.

4. Баланың қызығушылығын ояту. Баланың музыкалық қызығушылығын дамыту үшін оның сүйікті әндері мен әуендерін тыңдауға мүмкіндік беріңіз. Бұл оған музыканы тыңдауға деген қызығушылықты арттырады.

5. Әндер мен өлеңдер айту. Балалар үшін қарапайым әндер мен өлеңдер айту — музыкаға қызығушылықты арттырудың тамаша тәсілі. Әндерді баламен бірге айту, олардың сөздерін есте сақтауға және музыканы түсінуге көмектеседі.

6. Тыңдаған музыканы талқылау. Балаларға тыңдаған музыкасын қалай сезінгенін сұраңыз. Олар әуенді қалай қабылдағаны, қандай эмоциялар туындағаны туралы сұрақтар қойыңыз.

7. Жанды музыкаға көңіл бөлу. Егер мүмкіндігіңіз болса, балабақшада немесе үйде жандандыратын музыкалық әрекеттер ұйымдастырыңыз. Музыканттардың немесе музыканттық қойылымдарды балаларға көрсету олардың музыкаға деген қызығушылығын арттыра алады.

8. Жеке тәжірибе. Балалар музыкамен жеке тәжірибе жасай бастағанда, олар оны жақсырақ түсінеді. Балаға өз әуендерін құруға немесе ырғақты қайталауға мүмкіндік беріңіз.

Егер бала дыбыстарды дұрыс айта алмаса, ең алдымен логопед-дефектолог маманнан кеңес алып, тіл бұл шықеттерін дамытатын артикуляциялық жаттығулар жасау керек. Ойын түрінде дыбыстарды дұрыс айтуға жаттықтыру, есту қабілетін тексеру және тіл кемшілігінің себебін (биологиялық, жүйке жүйесі) анықтау маңызды. 

Бала дыбысты дұрыс айтпаған жағдайда не істеу керек?

• Логопедке көріну: Баланың жасына қарай дыбыстарды айту нормаларын анықтау және қажет болса, түзету жұмыстарын бастау.
• Артикуляциялық жаттығулар: Тіл, ерін бұлшықеттерін шынықтыратын арнайы жаттығуларды күнделікті жасау.
• Есту қабілетін тексеру: Бала дыбысты дұрыс естімесе, дұрыс айта алмайды.
• Ойын түрінде оқыту: Дыбыстарды ойын арқылы, қызықтыра отырып қайталату.

·Себебін анықтау: Дыбыс айта алмау жүйке жүйесінің зақымдануынан немесе тіл асты жүгенінің қысқалығынан болуы мүмкін.

• Көптеген ата-ана «Балам қашан сөйлейді?» деп күтіп жүреді. Бірақ сөйлеу — бұл күрделі процесс. Ол өздігінен пайда болмайды, оның негізі ерте жастан қаланады.
• Балаңыздың сөйлегенін қаласаңыз — осы 5 бағытты дамытыңыз!
• Егер сіз балаңыздың тілі еркін әрі ерте шыққанын қаласаңыз, күнделікті мына 5 маңызды нәрсеге көңіл бөліңіз
• 1️. Еліктеу. Бұл сөйлеудің алғашқы баспалдағы. Бала сіздің дыбыстарыңыз бен қимылдарыңызды қайталау арқылы әлемді таниды. Еліктеу жоқ жерде — сөйлеу де болмайды.
• 2️. Естіп қабылдау. Тек есту жеткіліксіз, дыбыстарды ажырата білу (фонематикалық есту) маңызды. Бұл — сөздердің мағынасын түсінудің кілті.
• 3️. Моторика. Саусақ ұштарындағы жүйке нүктелері мидағы сөйлеу орталығымен тығыз байланысты. Ұсақ моторикамен айналысу — тілді «ояту» деген сөз.
• 4️. Тыныс және үрлеу. Дұрыс тыныс алу — дыбыстардың анық шығуына көмектеседі. Үрлеу жаттығулары артикуляциялық аппаратты нығайтады.
• 5️. Қарым-қатынас қажеттілігі. Баламен тірі диалог жасаңыз. Оған сөйлеуге деген қажеттілік пен қызығушылық тудырыңыз.
• ✨ Есіңізде болсын: Әрбір бала ерекше, бірақ жүйелі даму — үлкен нәтижелерге бастайды!

Баланың тілін қалай тез шығаруға болады? 🗣️👶
 Көптеген ата-ананы «Балам қашан сөйлейді?», «Тілін тездетіп шығару үшін не істеу керек?» деген сұрақтар мазалайтыны анық. Баланың сөйлеу дағдысы — бұл тек ерін мен тілдің жұмысы емес, бұл ми мен ұсақ моториканың тығыз байланысы. 🧠✨
 1️. Ұсақ моторика — сөйлеудің кілті! 
 Конструктор жинау, пластилинмен мүсіндеу, қарындашпен сурет салу саусақ ұштарындағы жүйке нүктелерін оятады. Бұл тікелей мидағы сөйлеу орталығына әсер етеді.
 2️. Кітап оқу — сөздік қордың негізі! 📚
 Күніне небәрі 15-20 минут кітап оқып беру арқылы баланың құлағына жаңа сөздерді сіңіресіз. Түрлі-түсті суреттерді бірге талқылаңыздар.
 3️. Сөздерді бұрмаламаңыз! 🚫
 Балаңызға «еркелету» мақсатында сөздерді бұзып сөйлемеңіз (мысалы: «тамақ» деудің орнына «нәм-нәм»). Бала сөздің дұрыс нұсқасын естіп өсуі керек.
 4️. Бірге ойнау — еліктеу процесі! 
 Бала ересектерге еліктеу арқылы дамиды. Онымен бірге жерге отырып ойнаңыз, әр іс-әрекетіңізді дауыстап айтып отырыңыз.
 5️. Эмоция мен байланыс! ❤️
 Баламен көзбе-көз қарап сөйлесу, оның дыбыстарына жауап беру — оның сөйлеуге деген ынтасын арттырады.

КМҚК «№194 бөбекжай- балабақша» Логопед Р.Дуанбекова

Қызылша мен қызамық – біріне бірі өте ұқсас жұқпалы аурулар. Екеуінің де қоздырғышы вирус. Ауру ауа арқылы жұғады. Екеуіне тән негізгі белгі – денеде бөртпелердің пайда болуы. Қызылша. Вирус адам ағзасына тыныс алу жолдары арқылы енеді, көбейіп, қанға енеді. Қан арқылы әртүрлі ағза мүшелеріне тарап, тамақ безін, бауырды, өкпені, жілік майын зақымдайды. Қызылшаның белгілері? Тұмау ауруларына ұқсайтын белгілерден басталады (дене қызуының көтерілуі, жөтел, көздің жасаурауы, мұрынның ылғалдануы). Бұл жағдай 2-3 күнге созылады, содан соң денеде анық қызық бірігетін бөртпелер пайда болады. Бастапқыда бетте, құлақтың артында, сонан соң барлық денеге тарайды. Ауру айналасындағылар үшін денесіне бөртпелер пайда болғанға дейін 4 күн, пайда болғаннаң кейін 4 күн ішінде залалды болып саналады

Қызылшаның қаупі неде? Қызылша асқынуларымен қауіпті, олар – ортаңғы құлақтың, өкпенің, кеңірдектің, бронхоның, ми қабықтарының қабынуында көрініс табады. Кез келген асқанудан адам өліп кетуі мүмкін.

Қызылшаны қалай емдейді? Қызылшаны да, кез келген вирусты жұқпа секілді емдеу қиынға соғады. Қызылшаны арнайы емдейтін препараты жоқ. Антибиотик терді тек оның асқынуына жол бермеу мақсатында пайда ланады. Науқасқа витаминдерге бай тағамдар (көкөністер, жемістер, шырындар), көп мөлшерде сұйықтық ішу қажет.

1.БастайықСіз

Табиғатыңыздан үнсіз болсаңыз да, бәрібір балаңызбен сөйлесіңіз. Бала өзіне және айналасындағыларға не болып жатқанын түсіндірсе, айтылған сөзді оңай түсінеді. Сондықтан әрекеттеріңізді сөзбен сүйемелдеңіз!

2.Көзқарастар кездесуі

Кез келген жағдайды дауыстап айтыңыз, бірақ баланың сізді естіп, көріп тұрғанын көрсеңіз ғана. Бос жерде сөйлеме, оның көзіне қарашы. Бұл әсіресе сіздің балаңыз шамадан тыс белсенді, үнемі қозғалыста болса өте маңызды. Егер сіздің балаңыз әлі күнге дейін жай сөйлесіп жатса немесе аз сөз айтса, тырысыңыз, ол сіздің артикуляцияңызды көруі үшін.

3. Анық сөйлеңіз

Сөйле әрбір сөз тіркесін, әрбір сөзді жай, анық, анық айту. Балалардың интонацияға өте сезімтал екені белгілі: сондықтан логикалық екпін түсетін әрбір сөзді мүмкіндігінше мәнерлеп айтуға тырысыңыз.

4.Бірдей, әртүрлі тәсілдермен

Бір сөзді, сөз тіркесін бірнеше рет қайталаңыз: бірақ бұл жағдайда - сөздердің ретін өзгерту. Бұл баланың естуін және түсінуін жеңілдетеді: сөз тіркестері сөздерге бөлінеді.

Егер сіз балаңыздың жаңа сөз үйренуін қаласаңыз, оны қолдануға тырысыңыз әртүрлі контексттерде және бірнеше рет.

5.Бірақ: шектен шықпаңыз!

Сөз тіркестерін тым ұзақ қолданбаңыз. Балаға бірден көп таныс емес сөздерді ұсына отырып, оны шамадан тыс жүктемеңіз.

6. Өте маңызды: көтеріңкі көңіл-күй

Жаңа сөзді эмоционалды түрде айтуға тырысыңыз қолайлы жағдай. Психологтар байқады: мұндай жағдайда бала жаңа ақпаратты бейтарап немесе қолайсыз ақпаратқа қарағанда 10 есе жақсы меңгереді және сіңіреді.

7.Барлық сезімдер сөйлеумен ұштасып жатыр

Баланың жаңа нәрсені түсініп, үйреніп, жаңа затты көріп қана қоймай, оны ұстауға, иіскеуге, сезуге, яғни сезінуге қабілетті болуы өте маңызды - әртүрлі тәсілдермен оқу. Егер сіз баланың бір нәрсеге қолын тигізіп, бірдеңемен ойнап жатқанын көрсеңіз, бұл тақырыпты бірден бірнеше рет атаңыз - қысқа, анық, мәнерлі.

8.Сөйлеудің негізі - қарым-қатынасқа ұмтылу

Сіздің балаңыз қаншалықты кемелсіз сөйлесе де, оның сізбен байланысуға деген ұмтылысын қабыл алыңыз және қолдаңыз. Ол әлі мүлде сөйлемесе де, оны вербалды емес (вербалды емес) диалогқа жиі қатыстырыңыз, кез келген жауапты "құптап, мақұлдаңыз" (қимыл, мәнерлі көзқарас, дауыс беру). Оның қарым-қатынас жасауға деген ұмтылысын қолдаңыз!

9.Әртүрлілікке ұмтылу

Егер нәрестенің сөйлеуі монотонды болса, тырысыңыз байыту оған басқа дауыссыз дыбыстармен сөздер тізбегін ұсына отырып: дя-дя, да-да-да, ма-ма-ма, ба-ба-ба, бя-бя-бя, басқа дауысты дыбыстармен: ба-бо-бу-би-бе. Әр түрлі буындарды біріктіріп, баланың оларды қайталағысы келетіндігіне көз жеткізіңіз.

10. Сыйластықоның сөйлеуге тырысуы

Бала жалғыз өзі немесе сізбен сөйлесіп, сөйлесіп тұрған сәттерде қатты музыканы өшіріп, оған сізді және өзін естуге мүмкіндік беріңіз. Сөйлеу еліктеу және өзін-өзі көрсету негізінде дамиды - сондықтан ол өзін тыңдауы керек.

11.Ойында үйрен

Ойнап отырып, еліктеуге үйретіңіз (екі ит үреді, екі мысық мияулайды, "ау-ау" деп айғайлайды). Балаға ономатопея қажет болатын ойын жағдайларын арнайы жасаңыз немесе ойын өтуі үшін кейбір сөздерді айту керек болады. Назар аударыңыз: шақырмаңыз 

12. Оның тілектерін ескертпеңіз

Кейбір ата-аналар баласының қалауын болжауға тырысады, көбінесе олар алғаш пайда болған сәтте ескертеді. Бұл жағдайда нәрестеге ештеңе айтудың қажеті жоқ - жай қарап, қолыңызды созыңыз. Мұндай жағдайда баланы жест-ишара қарым-қатынас сатысында ұстау қаупі бар. Қимыл да қарым-қатынас болса да, бұл деңгейде қалмау керек

13. Баланың сөздік қорын кеңейту

Бала сөзді екі деңгейде меңгереді: оны түсінеді - пассивті сөздік, сөйлейді - белсенді сөздік. Белсендісі әлі де кішкентай болуы мүмкін. Бірақ егер сіз түсіну қорын толықтырсаңыз, бұл сөзсіз лексикалық жарылыс деп аталады. Ал болашақта ол суреттерді бірге қарап, кітап оқып, өз іс-әрекетіне түсініктеме беру арқылы үйренгендеріңізді белсенді сөздікке көшіреді. Оның пассивті сөздігіне айналасындағы заттардың аттарын (ойыншықтар, ас үй ыдыстары, тұрмыстық заттар), жаратылыстар мен заттардың аттарын кітаптардағы суреттерге, және, әрине, туыстарының және барлық жақын адамдарының аттарын енгізуге тырысыңыз. . Балаңызға "қолдар қайда, аяқтар қайда?" көрсетуге үйретіңіз. (қуыршақпен, сізде).

14. Күнделікті енгізіңіз

Оның сөйлеу жетістіктерін жазып алыңыз, оның қанша сөз түсінгенін, қандай сөздерді, қандай жағдайда айтатынын жазып алыңыз - осылайша сіз оның жетістіктерін күн сайын бағалай аласыз.

15.Фонематикалық естуді дамыту

Фонематикалық естуді дамытып, бір дыбыста ерекшеленетін сөздерді (егеуқұйрық - шатыр, мұрын - пышақ, үйрек - қармақ) ажырата білуге баулу.

16.Ономатопеяны назардан тыс қалдырмаңыз

Кеш сөйлей бастаған балалар үшін "бух", "юм-юм", "бер", "ав-ав" сияқты сөздерді және бір немесе екі бірдей буыннан тұратын басқа қысқа сөздерді қолдану өте пайдалы. Бұл сөздер ономатопеяға негізделген, меңгеруге оңай және баланың сөйлеу элементіне енуінің бастапқы кезеңдерін жеңілдетеді. Содан кейін олар өздігінен кетеді, қажетсіз болып қалады, бірақ оларды әлі назардан тыс қалдырмаңыз, қазір сіздің балаңызға қажет.

17. Оқыңыз, оқыңыз, оқыңыз

Қысқа өлеңдер, ертегілер оқы. Оларды бірнеше рет қайта оқып шығыңыз - бұл баладан жалықтырады деп қорықпаңыз. Балалар бірнеше рет естіген мәтіндерді әлдеқайда жақсы қабылдайды. Мүмкіндігінше өлеңді сахналауға тырысыңыз, оны бет-әлпетімен және заттармен көрсетіңіз, ал осы заттарды балаңызға тигізуге, ойнауға мүмкіндік беріңіз. Баланың өлеңді жақсы есте сақтауын, оның ырғағын түсінуін күтіңіз, содан кейін әр жолдың соңғы сөзін аяқтамауға тырысыңыз, оны балаға қалдырыңыз. Оған ырғақты қабылдауға және оны жаңғыртуға көмектесетін қарапайым әндерді айт.

18. Саусақтар сөйлеуге көмектеседі

Ұсақ моториканы - саусақтардың дәл қимылдарын дамытуға ерекше назар аударыңыз. Ол, бұл моторика, сөйлеуді дамытумен тығыз байланысты. Модельдеу, сурет салу, "саусақ театры", ұсақ заттармен ойнау - осының бәрі сөйлеуге, болашақта жазуға көмектеседі.

19. Сабырлы, жұмсақ, сақ болыңыз

Егер сіздің балаңыз қандай да бір дыбысты қате айтса, ешқашан күлмеңіз, оның артынан сөздің қате айтылуын қайталамаңыз. Баланың көзін ұстауға тырысып, сөзді бірден дұрыс қайталаңыз. Мүмкін ол сізден кейін қайталай алады. Егер ол мүмкін болмаса немесе қаламаса, көңіліңізді қалдырмаңыз. Сабырлы бол! Уақыты келгенде ол міндетті түрде сізден кейін қайталайды. Ол сонымен қатар өзінің қателіктерінен сабақ алады, өзінің айтылуын сіздікімен үнемі салыстырады. Бірақ қате айтылуына көп көңіл бөлмеңіз - бұл кері реакцияны тудыруы мүмкін.

20. Тек сен!

Есіңізде болсын: оның үйлесімді дамуына тек сіз және оның күштері мен қабілеттеріне деген сеніміңіз көмектесе алады. Оның жетістігіне белсенді түрде қуануды ұмытпаңыз, балаңызды жиі мақтаңыз!

 САУАЛНАМА

Балаңыздың туған жылы, айы күні:________________________________

Мұндай ақпараттың болмауы балалар мен ата-ана арасындағы қарым қатынаста қиындықтар туғызып қана қоймайды, сонымен қатар олардың шиеленісуіне, бір-бірінен шеттетілуіне, қарым-қатынастың жоғалуына әкеледі. Тек балаңызбен жиі сөйлесіңіз, бірге бірдеңе жасауға тырысыңыз, ойнаңыз, үй шаруасымен айналысыңыз. Бірге ойнау, бірге демалу, жаяу серуендеу – мұның бәрі бізді жақындастырады. Ал егер осы шарттардың барлығы орындалса, бала сізге ашылады, өз проблемаларымен, қуаныштарымен және жоспарларымен сеніммен бөліседі